گزارشی از نشست معرفی و بررسی کتاب زائر نهر تینکر

13 اردیبهشت 1405

نشست نقد و بررسی کتاب زائر نهر تینکر روز جمعه ۱۱ اردیبهشت در «کافه کتاب ققنوس» با حضور سارا قدیمی مترجم اثر، نوید پورمحمدرضا و مهراوه فردوسی به‌عنوان منتقد و با میزبانی انوش دلاوری برگزار شد. در آغاز نشست، انوش دلاوری با اشاره‌ای کوتاه به جایگاه آنی دیلارد در ادبیات معاصر و دریافت جایزهٔ پولیتزر برای این کتاب، فضای گفت‌وگو را به سمت تجربهٔ خواندن و شیهٔ خاص مواجههٔ دیلارد با جهان پیش برد.نوید پورمحمدرضا در سخنانش بر اهمیت آثاری مانند زائر نهر تینکر تأکید کرد و گفت این کتاب «جستاری است که از قالب اتوبیوگرافی فاصله می‌گیرد اما با جسارت تمام به دل تجربه زیسته نویسنده می‌زند و جهان را از منظر یک شاهدِ تیزبین روایت می‌کند». او افزود که دیلارد به جای روایت زندگی خود، «چگونگی دیدن» را موضوع قرار می‌دهد و همین امر باعث می‌شود خواننده با نوعی صداقت بی‌پرده در مشاهدهٔ جهان روبه‌رو شود؛ صداقتی که به تعبیر او «تکان‌دهنده و ضروری است».مهراوه فردوسی نیز در ادامه، وجه زیبایی‌شناختی و تصویرپردازانه کتاب را برجسته کرد و گفت دیلارد در این اثر «لحظاتی ناب و توصیف‌هایی بی‌بدیل می‌آفریند؛ لحظاتی که در آن‌ها طبیعت نه استعاره است و نه پس‌زمینه، بلکه حضوری زنده و مستقل دارد». او توضیح داد که زائر نهر تینکر دربارهٔ تماشای طبیعت نیست، بلکه دربارهٔ «فهمیدنِ امکان دیدن» است؛ اینکه چطور سکوت و مشاهده ممتد می‌تواند جهان را هم گویا‌تر و هم ناامن‌تر نشان دهد.سارا قدیمی، مترجم اثر، دربارهٔ فرآیند ترجمه گفت: «زبان دیلارد سرسخت، تصویری و شاعرانه» است و همین ویژگی‌ها کار ترجمه را دشوار ‌کرده‌است. او افزود بزرگ‌ترین چالش، انتقال «ریتم نگاه دیلارد» به فارسی بوده؛ نگاهی که در آن هر جمله همچون قدمی دیگر در امتداد نهر است، با دقتی که بیننده را وادار می‌کند «نه برای لذت یا آرامش، بلکه فقط برای دیدنِ آنچه هست» کنار اثر بماند. با این حال، قدیمی تأکید کرد ترجمهٔ چنین متنی «لذتی کم‌نظیر» داشته و تجربه‌ای بوده که او را بار دیگر به معنای دقیق دیدن حساس کرده است.در پایان جلسه، گفتگو به این جمع‌بندی رسید که زائر نهر تینکر نه روایت طبیعت است و نه شرح زندگی نویسنده؛ بلکه دعوتی است به تجربه‌ای ساده اما عمیق: اینکه لحظه‌ای بایستیم و جهان را همچنان که هست ببینیم؛ جهانی زنده، بی‌قرار و بی‌رحم، اما سرشار از حیرتی که اگرچه نوید آرامشی پایدار نمی‌دهد ولی چشم را بیدار می‌کند.